Kesik ve çiziklere sabunlu su iyi gelir. Kesik ve çizikler için en iyi tedavi, bir parça pamuğu, sabunlu suya batırarak silmektir. Sonra, sabunu bol suyla akıtınız.bebeğe ilkyardım Kullandığınız suyun, yaraları temizleyecek kadar temiz olup olmadığını doktorunuza sorunuz. Değilse, sabunlu su yerine kullanmak üzere, evde bir şişe oksijen bulundurabilirsiniz. Herhangi bir antiseptik, yarayı dikkatle yıkamaktan daha önemsizdir. En sık kullanılan antiseptik tentürdiyottur. Bunun iki kullanışsız yanı vardır. Çok yakar ve küçük çocukları korkutur. Deriye çok yaktığı için, özellikle derin yaraların iyileşmelerini geciktirir. Doktorunuzdan, böyle durumlardan kullanılmak üzere, bir antiseptik tavsiye etmesini isteyiniz.

Eğer mutlaka tentürdiyot kullanmakta ısrar ederseniz, şişenin kapağını sıkıca kapatmaya dikkat ediniz. Kapağı iyice kapatmadığınız takdirde, alkol uçacak ve şişenin içinde çok daha kuvvetli ve yakıcı bir solüsyon kalacaktır. Şişenin içindeki ten-dürdiyotun uçtuğunu farkederseniz, yeni bir şişe satın alınız. Tendürdiyotun üstüne hiçbir zaman hava geçirmeyen bir sargı ya da bant koymayınız. Bu onun uçmasına mani olarak deriyi yakmasına sebep olur. Tentürdiyot sürülen yaralar, havayla temas etmelidir. Tendürdiyotu ıslak deriye ya da herhangi bir antiseptiğin üstüne sürmeyiniz.

 

Etin iyice ayrıldığı derin kesikler için doktora baş vurmak gereklidir. Yüzdeki kesiklerde kolaylıkla izi kalabileceği için, bunlara özel bir dikkat göstermek gerekir. El ve bilekteki kesikler, damar kesiklerine de sebep olabileceği için, bunları da önemsemek gerekir.

Çivi battığı ya da derin kesikler olduğu zaman, doktor tetanos aşısı yapılmasını tavsiye edebilir.

Hayvan ısırmaları

Derhal doktora haber veriniz. Bu arada, ilk yardım, kesiklerin aynıdır. Bu arada, kuduz belirtileri göstermediğinden emin olmak için, ısıran hayvanı gözden kaybetmemek doğru olur. Hayvanı gözden kaybederseniz, doktor çocuğunuza kuduz aşısı yapmak zorunda kalacaktır.

Sargılar

Yarayı sarmadan ya da üstünü kapatmadan önce antiseptiğin kurumasını bekleyiniz. Sargının nasıl olması gerektiği, kesiğin ya da çiziğin büyüklüğüne bağlıdır. Küçük yaralarda hazır bandajlar kullanılabilir. Bunlan avuç içine yapıştırmak imkansızdır. Daha büyük kesik ve çizikler için gazlı bez kullanılır. Gazlı bez, ya bantla etrafından tutturulur ya da sargıyla sarılır. Küçük bir çocuğun sargısını da bantlarla tutturmak doğru olur. Küçük çocuklar, sargıları kolaylıkla düşürürler. Sargının işe yaraması için sıkı olması şarttır ama kan dolaşımına engel olacak kadar sıkı olmaması şarttır.

Kolun, ya da bacağın etrafına çepçevre flaster yapıştırmayınız. Bu kan dolaşımını kesebilir. Sarıldıktan hemen sonra, el, kol ya da bacak birden şişer ve rengi koyulaşırsa, bu, sargının fazla sıkı olduğunu gösterir. Hemen gevşetilmelidir. Çok sıkı olmamak şartıyla, parmağın etrafına flaster koyulabilir. Çıkmamaları için flasterleri dar ve uzun kesiniz.

Sargıyı sık değiştirmezseniz, yaranın daha çabuk iyileşeceği ve iltihaplanma ihtimalinin azaldığı muhakkaktır. Eğer bollaşır ve kirlenirse, üstüne bir sargı daha sarınız. Sargıyı çok yavaş çıkartınız. İç kısımdaki gazlı bezi, kesiğin yönünde çekiniz. (Mesela, kesik, kol boyuncaysa, gazlı bezi yukardan aşağı doğ-ru çekerek çıkartınız.) Bu yolla yaranın tekrar açılmasına sebep olma ihtimali azalır. Kesik ilk gün ve gece biraz sızlayabilir ya da zonklayabilir. Bunun önemi yoktur. Daha sonra, çok rahatsız edecek kadar ağrırsa, yaranın iltihaplanması söz konusu olabilir. Bu durumda, ne olup bittiğini görebilmek için sargının çıkartılması gerekir. Bir kırmızılık ya da şiş belirirse, doktor yarayı görmelidir.

Yaralı dizler, antiseptik sürüldükten sonra, kabuk bağlayana kadar açık bırakılmalıdır. Aksi halde, gazlı bez, kabuğa yapışır ve çıkartılırken yaranın tekrar açılmasına sebep olur.

Parmağın sarılması

Çocuğun parmağı en çok yaralanan ve sarılması en güç olan yerdir. Parmağın etrafına bir gazlı bez bandı sarınız. Bandın ucunu, parmaktan dışarı taşmaması için kesmeniz gerekir.

Kanamalar

Birçok yara biraz kanar. Bu, mikropları dışarı atmak bakımından faydalıdır. Sadece, devamlı ve fazla kanamalar özel bir tedaviye ihtiyaç gösterir.

El, kol, ve bacaktaki kanamalar, bu bölgenin dolaşımı kesildiği takdirde, daha çabuk dururlar. Çocuğu yatırınız ve kanamakta olan kol ya da bacağın altına bir iki yastık koyunuz. Yara kanamakta devam ederse, üstüne bir gazlı bez bastırınız. Kan durana ya da siz sarmaya karar verene kadar gazlı bezi yaranın üstünde tutunuz. Kol ya da bacağı yastıkların üstünden indirmeden temizleyip sarınız.

Kesik temiz bir şey, meselâ bir bıçak tarafından meydana getirilmişse, yaranın kendisini değil de etrafını temizlemeye çalışınız. Yok, yaranın içi de kirliyse, burayı sabunlu su ile dikkatle temizledikten sonra üstüne bir antiseptik sürünüz. Çok kanamış ya da kanamakta olan bir kesiği sararken, üst üste birkaç kat gazlı bez koyunuz. Sargıyı bunun üstüne sardığınız zaman, yaranın üstünde basınç belireceğinden kanın durması mümkündür. Basınç sargılarındaki prensip budur.

 

Herhangi bir yara tehlikeli bir şekilde kanıyorsa, sargı arayıp bulmak için vakit geçirmeyiniz. Dolaşımı keserek kanı hemen durdurunuz ve bir başkasının sargı getirmesini bekleyiniz. Eğer mümkünse, çocuğun yaralı organını yükseğe kaldırınız. Elinizdeki en temiz kumaştan ki, bu gazlı bez, temiz bir mendil, çocuğunuzun ya da sizin üstünüzdeki bir giyecek olabilir, bir tampon yaparak kanayan yaranın üstüne bastırınız. Size yardım edecek biri gelene ya da kan durana kadar bastırmakta devam ediniz. Tamponunuz tamamen kanlandığı zaman onu çekeceğinize, üstüne başka şeyler ilave ediniz. Kan durmaya yüz tutmuşsa ve elinizde gerekli şeyler varsa, bir basınç sargısı yapınız. Tampon, üstüne sargı sarıldığı zaman yaranın üstünde basınç yapacak kadar kalın olmalıdır. Parmaktaki yaralar için nispeten küçük bir tampon yeterli gelir ama kalçadaki ya da karındaki bir yara, büyük bir tampona ihtiyaç gösterir. Eğer bu çeşit bir sargı kanın durmasına etki etmezse, tampona elinizle, doğrudan doğruya yaranın üstüne bastırmakta devam ediniz. Eğer yaranın üstüne bastıracak herhangi bir şeyiniz yoksa, ellerinizi yaranın üstüne hatta içine bütün gücünüzle bastırabilirsiniz.

Ciddi kanamaların bile büyük bir kısmı, doğrudan doğruya tatbik edilen basınçla durdurulabilir. Eğer kanama her şeye rağmen durmuyorsa, çocuğun vücudunun bu bölgesinin dolaşımını kesmek doğru olur. Ne var ki, yarım saatte bir dolaşıma bir an için olsun izin verilmelidir.

Burun kanamaları

Burun kanamalarının birkaç basit tedavisi vardır. Çok kereler, çocuğun birkaç dakika sakin bir şekilde oturması kanın durmasını sağlar. Fazla miktarda kan yutmasına engel olmak için, çocuğu başı öne eğik durumda oturtunuz. Eğer yatakta yatıyorsa, burnu hafifçe aşağı durmalı ve yan yatmalıdır. Burnunu silmesine ya da mendili ile sıkmasına veya oynamasına izin vermeyiniz. Mendili hafifçe burunda tutmak, kanın etrafa bulaşmasını önlediği için iyi bir şeydir ama burnunu sağa sola oynatılması tekrar kanamaya sebep olur.

 

Başın herhangi bir yerine soğuk kompres tedavi edilmesi, damarları ağırlaştırır ve kanamanın durmasını sağlar. Üst dudağa, enseye ya da alnına soğuk bir şey koyunuz. Soğuk suya batırılmış bir bez, bir buz kesesi ya da buzdolabından yeni çıkmış bir su şişesi bu işi görür.

Bütün bunlara rağmen, burun kanaması on dakikadan fazla sürerse, doktorla temasa geçiniz. Evde, burun dokularını büzen cinsten bir burun damlası varsa, bunu bir parça ıslak bez üstüne dökerek burun deliklerinin ön kısmına bastırınız. Burun kanamaları çoğunluk, burnun ön kısmında olur. Burun kanamalarını, burnun ön kısmını on dakika süreyle yavaşça tutarak durdurabilirsiniz.

Burun kanamaları, çoğunluk burnu herhangi bir yere vurmaktan, nezleden ya da başka bir hastalıktan olur. Çocuğun burnu sebepsiz yere tekrar tekrar kanarsa, burun kanamasına sebep olan hastalıklardan birine sahip olup olmadığının anlaşılması için doktor tarafından muayene edilmesi gerekir. Eğer böyle bir hastalık olmadığı anlaşılırsa, kanamaya sebep olan kan damarını yakarak burun kanamalarının önüne geçilir. Hangi damarın kanamaya sebep olduğu ancak kanamadan hemen sonra anlaşılabilir.

 

 

Kaynak: Bebek ve Çocuk Eğitimi - Dr. Benjamin Spock

 

 

 

Yorumlar (0)

Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

  1. Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın