İnsanoğlu hayatı boyunca iki tam diş takımı üretir. Birinci takım süt dişleridir ve ikinci ve son takım da kalıcı dişlerdir.
20 adet süt dişi (ya da "bebek dişi") vardır ve genellikle hepsi 2 yaşında çıkmış olur. Süt ön dişleri (kesici dişler ve köpek dişleri) kalıcı dişlerden daha kısa ve ensizdir. Süt arka dişleri (azı dişi) yerlerine geçecek olan kalıcı küçük azı dişlerinden daha büyüktür.

Süt dişleri sadece fonksiyonları açısından değil aynı zamanda kalıcı dişler için yer tutucu olarak görev yaptıklarından dolayı da önemlidirler. Çürük ya da incinme sonucunda bir süt dişinin erkenden kaybedilmesi bir diş doktoru tarafından tedavi edilmesini gerektirebilir. Kesici dişler arasında mesafe olması kalıcı kesici dişlerin düzgün olmasını sağlar.

DİŞ ÇIKARMA
Dişlerin diş etlerinden çıkması olan diş çıkarma acılı bir süreç olabilir. Belirtileri arasında bebeğin ağzından su akması ve bazen de çene ile yanaklarda kumluk sayılabilir.
 
Dişler çıkarken bebeğiniz bazı nesneleri kemirmek isteyebilir. Soğuk nesneler ile soğuk bir simit parçasını kemirmesi dişetlerini uyuşturur ve diş çıkarmanın beraberinde getirdiği kaşınmaları rahatlatır.

Diş çıkarmanın yarattığı ağrıyla uyku da bölünebilir; bu da çocuğunuzun gün boyu mızmızlanmasına yol açabilir.
Diş çıkarmanın yüksek ateşe yol açıp açmadığı üzerine tartışmalar halen devam etmektedir. Birçok anne baba bebekleri diş çıkarırken orta derecede ateş sorunu yaşadıklarını söylemiştir. Bu durum ağız yolundaki virüslerle ilgili bir enfeksiyondan kaynaklanabilir. Çocuğunuzun sürekli ateşi çıkıyorsa doktoru tarafından kontrol edilmesi gerekir.
Bebeğinizin diş etlerine uyuşturucu ilaç uygulamayın. Asetiminofen kullanımı ile ilgili doktorunuza danışın.

DİŞ ÇÜRÜKLERİ VE ÖNLEME YOLLARI
Diş çürükleri , bebekler için en önemli diş sağlığı sorunudur. Çürükler, 1-3 yaşları arasında her çocuğun ağzına girmeyi başaran bakterilerden kaynaklanır. Çok fazla çürüğü olan kadınların çocuklarının dişlerinin çürüme olasılığı daha yüksek olabilir.
Bazı diş klinikleri gelecekteki çürük riskini belirlemek ve bu bakterilerin mevcut olup olmadığını kontrol etmek için çocuğunuzun ağzına kültür yapabilir. Risk yüksekse çocuğunuzun dişlerini düzenli olarak fırçalamasını sağlamanız çok önemlidir.
Çocuğunuz ilk dişini çıkarmadan önce çürükleri önlemeye başlamalısınız. Biberondan kaynaklanan çürükleri önlemek için çocuğunuzun ağzında şişe ile uyumasına izin vermeyin.
Çocuklarınızın dişleri diş etlerinden çıkmadan önce bile diş ederinde plak oluşabilir. Plaklardan kurtulmak için yemeklerden sonra diş etlerini temiz bir bez ya da gazlı bez ile silin. Dişler çıkarken dişleri yumuşak bebek fırçaları ile fırçalayın ve birinci yıldan sonra çok az (bezelye tanesi kadar) diş macunu kullanmaya başlayın.
Su şebekesinde bulunan florür çürüklerin önlenmesini sağlar; ancak fazlası dişlerde leke oluşturabilir. Su şebekenizde florür yoksa ya da şişe veya filtre edilmiş su kullanıyorsanız çocuğunuzun doktoruna danışın.
Nadir görülen bazı durumlar diş çürümesi hassasiyetini artıran yumuşak dişlere neden olabilir. Ancak dişlerin çürümesi daha çok çürümeye neden olan bakterilerden,
şekerli besinlerin fazla tüketilmesinden ve dişlerde yemek artıklarının birikmesine neden olan çatlakların bulunmasından kaynaklanır.

DİŞ BAKIMI
Geçici olsalar da süt dişlerinin bakımı önemlidir. Süt dişleri kalıcı dişlerin yerini tutar ve çürük ya da yaralanma sonucunda kaybedilmeleri sorunlara yol açabilir.
Periyodik olarak diş bakımı yapılması önemlidir. Çocuğunuzu yatırmadan yarım saat kadar önce dişlerini fırçalayın ve diş ipiyle temizleyin. Uyku saati yaklaştıkça bebeğiniz diş temizliği konusunda mızmızlanabilir.
Çocuklar dişlerini kendileri fırçalamaya başlayana kadar (genelde ayakkabılarını kendilerinin bağlayabildiği döneme denk gelir) çocuklarınızın dişlerini özellikle geceleri yatırmadan önce düzenli olarak fırçalayın. Yapışkan plakları  çıkarmak için bütün diş yüzeylerine nüfuz edebilen yumuşak tüylü fırçalar kullanın.
Yemek artıkları ve plakların temizlenmesinde dişin fırçalanıl   ması ve çalkalanması sadecediş macunu kullanılmasından daha etkilidir. Sadece bezelye   tanesi büyüklüğünde diş macunu kullanın; önerilenden daha fazla florür yutulması flor zehirlenmesi olarak bilinen kalıcı dişlerin minesinde bozulmalara neden olabilir.
Genellikle yatmadan önce yapılan diş ipi kullanımına 4 yaş civarında arka dişler birbirleriyle temas halinde olduğunda başlanmalıdır. Çocuğunuzun dişlerini diş ipi ile temizlemeye 8 yaşına kadar devam ediniz; bu yaştan sonra bu işi kendisi yapmaya başlayacakgtır.
Yatmadan önce dişleri fırçalayıp diş ipi ile temizledikten sonra çocuğunuz hiç bir şey yememeli ve su dışında hiç bir şey içmemelidir.

Aşağıdaki tablo süt dişlerinin genelde ne zaman çıktığını ve düştüğünü gösterir; ancak bu zamanlar çocuktan çocuğa değişebilir. 5-12 yaşları arasında çocuğunuzun hem süt, hem de kalıcı dişleri vardır. 6 yıllık azı dişleri, diş gelişimindeki önemli noktalardır. 6 yaş civarında ortaya çıkan ve son süt azı dişlerinin arkasında yer alan kalıcı dişlerdir.

DİŞ DOKTORU İLE İLK RANDEVU
Çocukların ilk diş doktoru randevuları için 3 yaşlarını geçmemeleri gerekir. Bu yaşta süt dişleri tamamen çıkmıştır ve çocuk diş bakımının önemini anlayacak olgunluğa erişmiştir.
Çocuklar konusunda uzman diş doktorları çocukların korkuları ve endişeleri konusunda daha hassas davranırlar. Çocuğunuzu ilk defa diş doktoruna götürmeden önce ona nelerle karşılaşabileceğini anlatın. Çocuğunuza diş doktorunun dişlerle ilgili konuşup sonra da ağzınıza bakarak dişleri ile diş etlerini kontrol edeceğini açıklayın.
Çocuğunuza diş röntgenlerinden bahsedin ve ona bunların dişlerinin resimleri olduğunu ve asistanın ya da diş doktorunun ağzına kartona benzeyen küçük bir parça koyabileceğini söyleyin.
Acı, acısız, sızlama ya da iğne gibi çocuğunuzu korkutabilecek kelimeler kullanmayın. Çocuklar konusunda uzman diş doktorları çocuklarla iletişim kurmada ve çocuklara yapacaklarını anlayabilecekleri bir dilde anlatmada uzmandırlar. Çocuğunuz ne bekleyeceğini bilirse daha az korkacaktır. Çürükleri önlemek için dişlere florürlü bir solüsyon uygulanabilir. Su şebekenizde yeterli derecede florür yoksa doktorunuz florür takviyesi kullanmanızı önerebilir.

DİŞ GELİŞİMİ
Çocuğunuzun hem süt, hem de kalıcı dişlerinin bir arada olduğu dönemler vardır. 32 kalıcı diş vardır ve ömür boyu işinizi görecek özelliklere sahiptirler.Çocuğunuzun dişlerini fırçalamasını izlemeye devam edin ve sorun varsa teşhis ve tedavi edilmesi için kalıcı dişleri çıktıktan sonra çocuğunuzu düzenli olarak diş doktoruna götürün. Çürüklerin önlenmesi için çocuğunuzun dişlerine dolgu macunu (bkz. sf. 471) uygulanmasını da düşünebilirsiniz. Çocuğunuz büyüdükçe florür de önemini korumaya devam eder.
Spor yapan çocuklar yaralanmaları önlemek için koruyucu ağızlıklar kullanmalıdır; çocuğunuz spor yaparken bunları her zaman takmalıdır. Ortodontik diş telleri 479. sayfada anlatılmaktadır.

 

 Makalenin Kaynağı:  Aİle sağlığı Ansiklopedisi


 

Yorumlar (6)

Bu yorum sitedeki bir sorumlu tarafından küçültülmüş

bebeğim 13 aylık arka diş etinde morluk ve şişlik var yardımcı olurmusunsz ne yapmam gerekir cevap bekliyorum :'(

 
Bu yorum sitedeki bir sorumlu tarafından küçültülmüş

bebeğim 13 aylık arka diş etinde morluk ve şişlik var yardımcı olurmusunsz ne yapmam gerekir cevap bekliyorum :'(

 
Bu yorum sitedeki bir sorumlu tarafından küçültülmüş

oğlumun önceleri kızarık ve şiş olan çıkmaya hazırlanan diş yeri şimdi şiş ve mor neden kaynaklanıyor olabilir, beklemekle geçecek birşeymi yoksa bir doktora başvurmalı mı... cevap yazarsanız sevinirim... yada böyle bir durumla karşılaşmış olanlar varsa

 
Bu yorum sitedeki bir sorumlu tarafından küçültülmüş

bebeğimin ön dişleri çıktı ve çıkalı 2 ay kadar oldu ancak diş etinde bir morluk fark ettim sebebi acaba nedir...

 
Bu yorum sitedeki bir sorumlu tarafından küçültülmüş

bebeğimin alt ön dişleri çıktı ve çıkalı 2 ay kadar oldu ancak diş etinde ufak bir morluk var bunun sebebi nedir acaba..... cevap bekliyorum....

 
Bu yorum sitedeki bir sorumlu tarafından küçültülmüş

Salam menım 1 qızım var ılk dısı 12 ayında yuxarıdan ceıxardıb bu problem deyımkı???

 
Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

  1. Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın