Çocuğunuz varoluşunu ispatlarken, düz duvara mı tırmanıyor? Artık sabrınız kalmadı mı? Saldırgan davranışlar bir yere kadar normal, fakat sürekliliği varsasaldırgan çocuk veya yoğun yaşanıyorsa mutlaka bir uzmandan yardım alın!

 

Çocuklar 2-3 yaşında kendinin ve dış dünyanın farkına varır, ilk bireyselleşme denemelerini yaptığı bu dönemde, yemeğini kendisi yemek ve oyuncağını kendisi almak ister, eşyaları karıştırır, bir koltuğa belki 15-20 kez Iner-çıkar. Eğer aile çocuğu engeller, her hareketini uyarır, onun bu saldırgan davranışlarına, zarar gelecek endişesi ile korumacı, müdahaleci davranırsa, çocuğun güveni kırılır, yeni girişimlerinde daha temkinli olma ihtiyacı duyar ve hatta saldırgan davranışlar sergileyebilir. Anne-baba, çocuğu İçin gerekil güvenlik önlemlerini alarak ona uygun bir ortam ve kendini gerçekleştirmesi için fırsat yaratmalıdır. Bu kadarla bitmiyor, bu konuda bilinmesi gereken daha çok şey var. Çocukların neden saldırgan olabileceği ve bu davranışlarıyla baş etmenin yolarını NP istanbul Nöropsikiyatri Hastanesi'nden Psikolog Dr. Aynur Sayım anlattı.

Çocuk ve saldırganlık

Çocuk gelişiminde kritik dönemlerden biri de 2-3 yaş dönemidir. Çocuğun anne-baba veya bakım veren kişi ile arasında kurduğu güven ilişkisi, yaşamı boyunca tüm insanlarla kurduğu ilişki tarzını ve güven temsil eder. İlk 3 yıl en önemli dönemdir. Bebek, annesinin tüm ihtiyaçlarını karşılamasını ister. Karnı acıkınca doyurulmaya, altı pislenince temizlenmeye, dokunsal temasa ve sevgi dolu bakışlara ihtiyaç duyar. Bu ihtiyaçlar gecikmeden, zamanında yerine getirilirse anneye güven duyar ve dolayısıyla kendini de gü vende hisseder. Çocuk tutturabllir, kendisini yerden yere atabilir, saldırgan davranabilir. Aileler, bu dönemde nasıl davranacaklarını, ne yapacaklarını bilemezler, çaresiz hissederler. Olabildiğince sakin kalıp, bazen yaşına uygun açıklamalar yaparak, bazen de dikkatini başka bir yöne odaklamasını sağlayarak, asla çatışmaya girmeden bu dönemi geçirmeliler. Çocuklar, kendini gerçekleştirme denemeleri yapar, bunu bilen anne-baba daha bilinçli davranabilir.

 

Gelişim dönemindeki örselenme, çocuğun bir sonraki gelişim dönemine sağlıklı geçmesini engeller. Onun saldırgan hareketlerde bulunduğu dönemlerde sosyalleşmesine fırsat vermek, yeterli uyaran sunmak, onunla konuşmak, oyun oynamak, çocuğa kaliteli zaman ayırmak, tüm dönemlerde gerekli olduğu gibi, bu dönemde de oldukça önemlidir.

Okula başlayan çocuktaki hırçınlık ve saldırganlık

Çocuğun okula başladığı dönem, kritik dönemlerdendir, ilk defa ailesinden ayrılıyordur, birey olarak var olduğu bir ortamdır okul. Çoğu çocuk için, ebeveynleri olmadan ilk sosyalleşme deneyimidir. Hem toplumsal kurallara uyması, sorun yaşarsa çözebilmesi hem de öğrenmeyi başarabilmesi gerekir. Bu dönemde çocukta saldırgan davranışlar gözlemleyebiliyoruz. Eğer çocuğun okula uyumunu zorlaştıran birtakım psikiyatrik ve psikolojik nedenler varsa, verdiği tepkiler daha yoğun olabilir, buna davranış sorunları da eklenebilir.

Nedenleri

Çocuğun kendisinden, ailesinden ve okuldan kaynaklanan nedenler olabilir. Bunlar arasında; dikkat eksikliği hlperaktivlte bozukluğu, özel öğrenme güçlüğü, zeka engeli, davranış bozukluğu, karşı olma-karşı gelme bozukluğu, iletişim bozuklukları, ayrılma kaygısı, performans kaygısı, kendine güvensizlik, sosyal fobi gibi pek çok etken sayabiliriz.

2-3 yaş döneminde çocuğun yaşantısında-ki değişimlerde oyunlarda yaptığı saldırgan davranışlar normal olarak kabul edilebilir. Eğer bu saldırganlık dönemi yıllarca sürerse ve yoğun yaşanıyorsa mutlaka yardım alınması gerekir.

Ergenlik dönemi saldırganlığı

Çocuk kimliğinden yetişkin kimliğine geçiş olan ergenlik dönemi, genç açısından kimlik araştırmasının olduğu dönemdir. Daha çok anlaşıldığını hissetmeye, kabul görmeye, önemsenmeye ihtiyaç duyar. Genç, bireyselleşme dönemindedir. O bir bireydir, bunu yaşamak ve hissetmek ister. Eğer aile ona hala küçük çocuğu gibi davranır, eleştiri yapıp yetersiz olduğunu hissettlrirse çatışma ortaya çıkar. Genç de bu yüzden agresif davranarak ya da ailenin beklentisinin tam tersi davranışlarla kabul ettirme çabasına girebilir. Aile bu dönemde çocuğuna karşı sakin davranmalıdır.

Çocuğunuzun agresif ve saldırgan davranışlarına karşı bazen anlayışlı olmalısınız. Çünkü aile içi sorunlar, anne-baba ayrılığı, kardeş doğumu, kardeş kıskançlığı, ailenin tutum hataları, aşırı kollayan, koruyan ya da ihmal eden aile, çocukta bedensel engellerin varlığı, öğretmenin tarzı, okul ortamı gibi nedenler onun saldırganlığını tetikleyebilir. Yani çocuk herhangi bir alanda zorlandığı zaman stres altında saldırgan tepkiler gösterebilir. Anne-babasına, kardeşine ya da arkadaşlarına yönelik saldırgan davranışlarda bulunabilir. Çocukların olaylara saldırganlık dışında başka tepkiler de verebileceği unutulumamamılıdır. Bu tepkiler arasında; okul başarısızlığı, uyum güçlükleri, içe kapanma ya da saldırgan davranışlar (agresivite), uyku, yeme sorunları, birtakım davranış sorunları (alt ıslatma, kaka kaçırma, kekemelik gibi) sayılabilir.

Anne-baba nasıl davranmalı?

Ayrıca çocuğun oyunlarındaki saldırgan davranışları, bebekleri dövmesi, oyuncakları kırması, savaş oyunları oynaması nadiren oluyorsa, süreklilik arz etmiyorsa, duygusal boşalımı sağlaması açısından sağlıklı olduğunu söyleyebiliriz. Çocuğu sosyal etkinliklere yönlendirmek bu enerjinin boşalımı açısından sağlıklıdır.

Çocukluk ile ergenlik döneminde yaşanan psikiyatrik ve psikolojik sorunlarda çocuk-er-gen pslkiyatrlsti yardımı yanında, psikoterapinln çok önemli bir yeri vardır. Saldırganlığa neden olan öğeleri bulup, hem aile tutumlarına yönelik hem de çocukla ve okul İle yapılan çalışmalar, sorunu çözüme ulaştıracaktır.

Kaynak:  Bebeğim ve Biz Dergisi

 

 

Yorumlar (0)

Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

  1. Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın