Çocukta AteşAteş tek başına acil tedavi gerektiren bir hastalık değil, hekimin tanı koymasına yardımcı olan önemli bir belirtidir. Ama çok yüksek ateş sütçocuğunda ve daha büyük bebeklerde havale nöbetlerine kadar varan ağır
bozukluklara neden olabilir.

Vücut sıcaklığını düzenleyen mekanizma çok duyarlıdır. Bununla birlikte vücut sıcaklığı ne bir anda düzenlenebilir, ne de gün boyunca aynı düzeyde kalabilir. Dolayısıyla ölçümde bu durumu dikkate almak gerekir. Sıcaklık yemeklerden belli bir süre sonra ya da önce ve vücut dinlenmişken ölçülmelidir; kasların çalışmasına bağlı olarak yükselen sıcaklığı dengelemek için vücudun zamana gereksinimi vardır. Bu koşullarda normal fizyolojik sıcaklık deriden ölçüldüğünde (koltukaltı, kasık) 36,5°C- 37,2°C, makattan ölçüldüğünde 37,2°C- 37,8 C arasındadır.

SUSUZLUĞA BAĞLI ATEŞ
Çocukta ateş genellikle bir enfeksiyona tepki olarak ortaya çıkar. Yenidoğanda, özellikle de erken doğmuş (prematüre) bebekte ise bağışıklık sistemi henüz "ateş" üretebilecek düzeyde değildir. Dolayısıyla yenidoğanda vücut sıcaklığının yükselmesi çoğu olguda bir enfeksiyona değil, ortamın aşın sıcak ve giysilerin fazla olması gibi başka nedenlere bağlıdır. Sık rastlanan bir başka neden de vücudun susuz kalmasıdır ve vücut sıcaklığının normale dönmesi için bebeğe sıvı vermek yeter. Anne sütü besin gereksiniminin yanında su gereksinimini de karşıladığından, bu durum daha çok, anne sütü almayan bebeklerde görülür.

ENFEKSİYONLARA BAĞLI ATEŞ
Enfeksiyon ateşi belirli maddelerin (örneğin mikroplann) kandaki akyuvarlar(özellikle granülositler, ama aynı zamanda monositler) ve retiküloendotelyal sistem hücreleri üzerindeki etkisine bağlıdır. Mikroplann etkisiyle granülositler ateş yükseltici (pirojen) maddeler salgılar. Bunlann da merkez sinir sisteminde vücut sıcaklığım düzenleyen merkezleri etkilemesiyle vücut sıcaklığı yükselir. Bir başka deyişle vücutta bir tür "termostat" ayan yapar; tıpkı termostatı ayarlanan bir ısıtıcının sıcaklığının yükselmesi gibi vücut sıcaklığının yükselmesini sağlar.

ATEŞİN ANLAMI
Uzun zamandan beri ateşin, enfeksiyonlara karşı bir savunma mekanizması olduğu düşünülmektedir. Bu kuram son
yıllarda birçok kez doğrulanmıştır. Hayvanlarda deneysel olarak yaratılan enfeksiyonların, ateşin yükselmesi engellendiğinde ölüme yol açabildiği ortaya konmuştur. Durum böyle olunca, ateşi niçin hemen "tedavi etme" yoluna gidildiğini anlamak güçtür. Bunu bir an önce hastalık belirtilerini ortadan kaldırma, böylece bir sonuç alma güdüsüyle açıklamak olasıdır. Belki de bu alışkanlık ateşin tehlikeli sanıldığı dönemlerde yerleşmiş ve hâlâ tam olarak değişememiştir. Bununla birlikte özellikle çocuklarda havaleye yol açabilecek kadar yüksek bir ateşi ihmal etmek de kesinlikle yanlıştır. Ateş önemli bir belirtidir ve yüksek ateş ağır sonuçlar doğurabilir.

ATEŞLİ HAVALELER
Çocukluk döneminde havaleler önemli bir sorun oluşturur. Beş yaşından küçükçocukların yüzde 7'sinin en az bir kez havale geçirdiği saptanmıştır. Havale çeşitli nedenlere bağlı olarak değişik yaşlarda ortaya çıkabilir. Bazen bir kez görülür, bazen de yineleyen nöbetler biçimindedir. Anne baba için önemli bir
endişe kaynağıdır; özellikle bütün kasları etkileyen, bilinç kaybına, ağızdan köpük gelmesine, idrar ve dışkı kaçırmaya yol açan nöbetlerde bu endişe daha da artar. Bunun nedenleri klinik tablonun ürkütücü olması, çoğu zaman havalenin nedeninin bilinmemesi (bilinmeyen her şey gibi bu durum da kaygı verir) ve nöbetin yineleyip yinelemeyeceğinden emin olunamamasıdır. Ama çocuklardaki ateşli havalelerin genellikle iyi gidişli olduğu söylenebilir. Çocuklukta, özellikle 6 ay ile 3 yaş arasında ortaya çıkan havaleler genellikle yüksek ateşe bağlıdır ve bu nedenle "ateşli havale" adıyla anılır. Erkeklerde daha çok olmak üzere çocukların yaklaşık yüzde 2-5'inde bu tür havale görülür. Havale genellikle ateş yükselmeye başlarken ortaya çıkar; hatta bazen ateş, havalenin görülmesinden sonra fark edilir. Ateşli havalelerin nedeni tam olarak aydınlatılamamıştır, ama belli bir tip hastalıkla birlikte ortaya çıkmadıkları kesindir. Tipik özellikleri ateş eşliğinde görülmeleridir ve klinik muayene sırasında ateş olmadığında tam koyulması çok güçtür. Bu durumda ateşin, başlı başına havale nedeni olabileceği düşünülmektedir; çünkü merkez sinir sisteminin ateşliyken daha fazla uyarılabilmesi olasıdır. Ateşli havale her çocukta görülmediğinden, bu mekanizmanın yapısal bir yatkınlığa bağlı olduğu da varsayılabilir.Bir ateşli havale nöbetinin süresi birkaç saniyeden birkaç dakikaya kadar değişir. Dolayısıyla ateş eşliğindeki, uzun süreli nöbetler büyük olasılıkla sıladan bir "ateşli havale" değildir. Bu durum, kasılma nöbetlerine yol açan
sara gibi bir hastalığa bağlı olabilir; burada ateş, nöbetin ortaya çıkışım kolaylaştıran etken olmuştur. Ateşli havaleler olguların yüzde 65'inde tek nöbetle kalır, yüzde 35'inde ise yinelenir. îlk nöbetten sonra geçen süre uzadıkça yineleme olasılığı azalır.

ATEŞLİ HAVALELER VE SARA
Gidişi kötüleştiren etkenlerin bulunmadığı "basit" ateşli havale geçiren çocuklarda, sara hastalığının, yani kronik yineleyici nöbetlerin ortaya çıkma olasılığı düşüktür. Hatta sara riski açısından ateşli havale geçiren çocuklarla hiç geçirmeyen çocuklar arasında çok az farkvardır. Buna karşılık çocuğun ateşli havaleden bağımsız nörolojik sorunlan varsa, ve ailesinde ateş dışında etkenlerle havale nöbetleri geçiren kişiler bulunuyorsa, sara hastalığının ortaya çıkma riski daha yüksektir. îkinci grup çocuklarda saranın yalnızca ateş nedeniyle merkez sinir sisteminin daha kolay uyarılarak nöbet olasılığını artırmasından değil, ailesel yatkınlıktan da kaynaklandığı düşünülmektedir. Ateşli havale geçiren ve geçirmeyen çocuklar arasında psikomotor gelişim açısından önemli bir fark saptanmamıştır. Ateşli havale geçirme olasılığı yaşla birlikte azalır ve genellikle 5 yaşından sonra yok olur.

Yazının Kaynağı: Medicana

Yorumlar (2)

Bu yorum sitedeki bir sorumlu tarafından küçültülmüş

çok ii oldu ya tşk ederim

 
Bu yorum sitedeki bir sorumlu tarafından küçültülmüş

çok ii oldu ya tşk ederim

 
Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

  1. Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın