Çağdaş toplum derin sosyo-ekonomik ve kültürel değişimlere uğramış, bilim ve teknolojideki çarpıcı gelişmeler yaşama koşullarını köklü bir biçimde etkilemiştir. Bu yapılanma içinde beslenme alışkanlıkları da önemli değişikliklere uğramıştır. Ama daha rahat yaşama olanaklarının elde edildiği, hastalıklara karşı etkili tedavi yollarının bulunduğu günümüzde bütün gelişmeleri olumlu yönde değerlendirmek güçtür. Açlık ve yetersiz beslenmenin yerini alan dengesiz ve denetimsiz beslenme alışkanlıklarının yarattığı istenmeyen sonuçlar toplumsal bir sorun olarak çağdaş toplumun gündemine girmiştir. Yanlış beslenmeden kaynaklanan hastalıklara giderek daha çok rastlanmakta, şişmanlık, şeker hastalığı, damar sertliği, yüksek tansiyon, kalp-damar hastalıkları ve diş çürükleri çocuklar arasında giderek daha çok görülmektedir. Diş çürükleri uygarlığın gelişmesine bağlı olarak ortaya çıkan bir hastalık olarak değerlendirilebilir. Yapılan araştırmalar işlenmiş besinlerin, özellikle de şekerin tüketimi ile diş çürüklerinin sıklaşması arasında sıkı bir ilişki olduğunu ortaya çıkarmıştır.
Şekerler ve özellikle sakkaroz (sofra şekeri) diş plaklanndaki bakterilerin temel enerji kaynağını oluşturmaktadır. Yapışkan özellikteki tatlı yiyecekler daha da tehlikelidir. Bal, yapışkan şekerlemeler, ve benzeri yiyecekler dişlere uzun süre temas eder, bakterilerin etkisiyle asitlere dönüşür ve böylece çürümenin ilk evresi olan minenin ayrışma sürecini başlatırlar.
Şeker düzeyi alman besinler arasında büyük çeşitlilik gösterir. Meyvelerde, sebzelerde, bazı ilaçlarda, bütün tatlı çeşitlerinde az ya da çok şeker bulunur. Gazoz ve benzeri alkolsüz içeceklerin bir bardağında yaklaşık 8 çay kaşığı şeker vardır. Şeker insanların başlıca enerji kaynaklarından biridir. Ama vitamin, mineral, protein, yağ gibi temel besin maddelerini içermez. Aşırı enerji harcamasının ardından vücuda aşırı şeker yüklemesi yapmak hem şişmanlık ve şeker gibi bazı hastalıkların ortaya çıkmasına, hem de iştahı azaltarak, bazı beslenme sorunlarına yol açabilir. Tatlılar hemen herkesin severek tükettiği yiyeceklerdir. Sağlığı korumak için bu tür yiyeceklerin tüketiminde dikkatli olmak gerekir. Tatlı yiyecek ve içeceklerde aşırıya kaçılması diş plaklarım oluşturan mikroorganizmalara sürekli beslenme ve gelişme olanağı vererek dişler ve dişetleri üzerinde zararlı etkilere yol açan uygun koşulların ortaya çıkmasını sağlar. Her şeker alımından sonra en az yarım saat süreyle ağız içinde asit-baz dengesi asit lehine bozulur. Şekerli besinlere düşkünlük saatler boyunca ağızda diş çürüklerine elverişli bir ortamın oluşmasına yol açar. Diş çürüklerini azaltmak için, öğünler arasındaki tatlı tüketimini azaltmak ve yemek sırasında meyveden önce şeker almaktan kaçınmak gerekir. Özellikle çocuğun dişlerim yıkama olanağının bulunmadığı okullarda beslenme saatinde tatlıya yer verilmemelidir.
Çocuğun beslenme çantası için peynirli ya da salamlı sandviçlerin yanı sıra, salatalık ya da muz ve incir dışında meyveler önerilir. Meyveler ve çiğ yenen sebzeler vitamin, mineral, protein ve bitkisel lifler içermelerinin yanı sıra besin artıklarını uzaklaştırarak doğal biçimde dişlerin temizlenmesine yardım eder. Bu yiyecekler uzun süre çiğnenmeyi gerektirdikleri için de çok yararlıdır.
Çiğneme ile yaratılan sürekli uyan, çene kemikerinin büyümesine, çiğneme kaslarının güçlenmesine ve dişlerin yuvalanna iyi yerleşmesine yardımcı olur.
Çocuklarda diş sağlığım en çok tehdit eden yiyecek ve içecekler aşağıda sıralanmıştır:
• Emziğe bulanan bal ve şeker.
• Kısıtlama yapmadan çocuğa verilen gofret gibi abur cubur yiyecekler..
• Tatlı ve yapışkan yiyecekler: Bal, marmelat, pekmez, karamelalar, şekerler, fondanlar, kuru erik, kuru incir, hurma, çikolata, meyve şuruplan.
• Gazoz ve benzeri içecekler, tatlandırılmış meyve sulan.
• Hamur işleri, makarna, pirinç ve ekmeğin dişleri çürütücü etkisi daha azdır. Ama ağızda uzun süre kalırlarsa, molekül yapılan değişerek bakterilerin kullandığı basit şekerlere dönüşürler. Diş çürümesine neden olmayan yiyecekler arasında et, süt, salam, yumurta, balık, peynir, ceviz, fındık, yağlar, sebzeler ile incir ve muz dışında meyveler sayılabilir.

Yorumlar (0)

Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

  1. Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın