GebelikErgenlik dönemi ile birlikte hormonların belli bir salgılanma düzeni oluşur. Bu düzen sağlıklı kadında üreme fonksiyonları için gereklidir.

Süt salgısı nasıl oluşur?
İnsanda süt salgısından sorumlu hormon prolaktin'dir. Prolaktin hormonu; beyindeki hipofiz ön lobundan salgılanır.
Gece uykuda daha çok salgılanır, gün ortası en düşük seviyededir. Stres, yemek yeme, meme uyarısı, emzirmek, yumurtlama öncesi östrojen artışı, prolaktini artırır.
Bu hormonun aşırı salgılanması adet görememe, düzensiz adet görme, kısırlık gibi sonuçlara neden olabilir. Her yaştan kadım etkileyebilir.
Prolaktinin memelerdeki süt bezlerini uyarması ile süt yapımı başlar. Süt yapımı emzirme dönemi dışında olmamalıdır.
Süt verme döneminde çoğu zaman yumurtlama fonksiyonları da azalmıştır veya durmuştur.

Prolaktin salgılanmasının aşırı arttığı durumlar nelerdir?
En sık rastlanan nedenler:
Prolaktinoma (hipofiz ön lobunda prolaktin yapan hücrelerin aşırı çoğalması, tümör oluşturması),
Hipotiroidizm (tiroid bezinin az çalışması)
Bazı psikiyatrik ilaçların kullanımı
Göğüs duvarı yaralanmaları
Depresyon tedavisi
Doğum kontrol hapları
Ostrojen hormonu kullanımı
Gebelik, kronik böbrek yetmezliği, siroz, böbrek üstü bezi yetmezliği, yalancı gebelik, ektopik salınım, karaciğer hastalıkları ve idyopatik olarak prolaktin salınımı artabilir.

Prolaktinoma
Beyindeki hipofiz bezinde aşın miktarda prolaktin hormonu salınım yapan bir adenom (iyi huylu tümör) olmasıdır. Büyüklüklerine göre mikroadenom ve makroadenom olabilir. Mikroadenomlar daha sık görülür. Tümör 10 mm'den küçük ise mikroadenomdur. Gençlerde ve kadınlarda daha sık görülür. Semptomatik olduklarında tedavi edilmelidir. Mikroadenomu olanlarda belirli sürelerde görüntüleme yöntemleri ile boyut takibi yapılmalı ve prolaktin seviyeleri izlenmelidir. Tümör büyümezse ilaç tedavisi yeterlidir.
Makroadenomlar; göz sinirine baskı yaparak görme bozukluğu yapabilirler. Baş ağrısı, hidrosefali, felç, kişilik bozukluğu gibi bulgular yapabilir. Çoğu ilaç tedavisine cevap verir. Daha az sıklıkla cerrahi tedavi gerekir.
Bütün bu tedavi yöntemlerine Kadın/Doğum-Endokrinoloji-Beyin cerrahisi doktorları ortaklaşa karar verirler.

Galaktore
Gebelik ve emzirme haricinde göğüslerden süt gelmesidir. Tek taraflı, çift taraflı, devamlı veya geçici olabilir. Normal prolaktin seviyeleri olan kadınlarda da galaktore olabilir, bu kadınlarda memelerde artmış prolaktin duyarlılığı söz konusudur. Bazı meme hastalıklarında da memeden akıntı gelebilir.

Tanıda neler yapılır?
Sabah açlığında kanda prolaktin seviyesi bakılır; 200 ng/ml üzerindeki değerler de genellikle prolaktinoma düşünülür. Tanıyı doğrulamada manyetik rezonans (MR), bilgisarlı tomografi (BT) kullanılabilir. Serum prolaktin düzeyinin daha düşük olduğu değerlerde diğer nedenler (ilaçlar, hipotiroidizm, PKOS, vs) düşünülür.

Tedavisi var mıdır?

Tedavide dopamin agonistleri denen ilaçlar (Parlodel, Dostinex, vs) kullanılır. Bu tedaviye cevap çok iyidir.
Kitle oluşturmuş baskı bulgusu olan büyük tümörlerde cerrahi tedavi uygulanır.

Makalenin Kaynağı: Sağlıklı Hamilelik - Dr. Yavuz Furuncuoğlu

 

 

Yorumlar (0)

Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

  1. Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın