Gebelik takiplerinde amaçlardan biri de bebeğin haftasına göre olması gereken ağırlık ve gelişimde olup olmadığının saptanmasıdır. Eğer bebeğiniz ağırlığının olması gereken alt sınırının aşağısında kaldıysa gelişme geriliği söz konusu olabilir. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Burçin Demirel konu ile ilgili bilgiler verdi.

Rahim İçi (İntrauterin)
Gelişme Kısıtlanması (İUGR)

Bebeğin anne karnında ölçülen ağırılık ve ölçülerinin gebelik haftasına göre beklenenden küçük olmasına gelişme kısıtlanması adı verilir. Ultrasonografi ile belirlenen fetal ölçüleri 10'uncu persantil’in altında olan bebeklerde gelişme kısıtlanmasından bahsedilebilir. Rahim içerisindeki bebeğin kilosunu ve ölçülerini belirleyen ama anormal olarak kabul edilmeyen yapısal durumları gözardı etmemek gerekir. (Anne ve babanın fiziksel özellikleri-genetik yapıları.) Bu nedenle gelişme kısıtlanması bebeğin kendi büyüme potansiyelini tam olarak kullanmaması olarak da tanımlanabilir.
İUGR Gebeliklerin yüzde 3-7’sinde görülür. İUGR'de bebek, anne rahminde gerekli gelişimini ve kilo alimim yapamamıştır. Bazı durumlarda bebek hayatı ve gelişimi ciddi tehlike altına girebilir.
Gelişme kısıtlanmasının başlangıç zamanına göre Simetrik ve Asimetrik Gelişme Kısıtlanması gelişebilir.
Simetrik, erken başlangıçtı İUGR: Erken gebelik döneminden itibaren başlayan ve bebeği tüm öçümlerinde (kilo, boy, baş çevresi) aynı şekilde etkileyen gelişme kısıtlanması olarak tanımlanabilir.

Asimetrik, geç başlangıçtı İUGR:
Geç gebelik döneminde başlar, daha çok karın çevresi etkilenir. Bebeğin oksijen miktarı azalmıştır. Plasenta ile ilgili sorunlar eşlik eder

 

Gelişme Geriliğinin Nedenleri

Anneye ait nedenleri:
Rahim(uterus) ile bebeğin eşi (plasenta) arasında kan akımını azalması sonucu bebeğe giden besinlerin azalması İUGR ın en önemli nedenidir.
Kronik hipertansiyon, preeklampsi, diyabet gibi damar sorunları yaratabilecek kronik hastalıklar bu kan akımına azaltırlar Annenin kanındaki oksijen miktarını bozacak kalp hastalıkları, anemi durumları. Sigara içilmesi
Daha önce İUGR bebek doğurma hikayesi (ikinci gebelikte yüzde 25 İUGR gelişecektir.)

Plasental nedenler:
Plasentanın yerleşim yeriyle ve şekliyle (plasenta previa, plasenta accreata, vs.) ilişkili problemler yetersiz uteroplasental dolaşıma neden olabileceğinden İUGR gelişimine zemin hazırlayabilir.

Bebeğe ait nedenler:
Genetik bozuklukluklar (trizomi 13,18 vs.) Erken dönem fetal enfeksiyonlar( rubella, sitomegalo virüs vs.)
Risk Faktörleri
Bazı gebelerde gelişme kıtlanması görülme olasılığı artmıştır. Bunların bilinmesi tanının erken konulmasında ve takibinde çok yarar sağlar.

  1.  Annenin düşük kilo alımı, gebelikte kötü beslenmesi
  2.  Bebekte kromozomal bozukluk
  3.  Sigara, alkol, uyuşturucu kullanımı
  4.  Gebeliğin nedne olduğu hipertansiyon (preeklamsi)
  5.  Göbek kordonu problemleri
  6.  Çoğul gebelik
  7.  Gebelik diyabeti
  8.  Amnios sıvısının azalması, oligohidroamnios

Rahim içi gelişme kısıtlanması tanısı nasıl konulur?
Cerçek gelişme geriliğinin tanısını koymak her zaman kolay olmayabilir. Gelişme geriliği tanısını için öncelikle gebelik haftasının doğru olarak bilinmesi gerekir. Son Adet Tarihini tam olarak hatılamayan gebeler için ya da adet düzensizlikleri yaşayan gebelier için 18’inci gebelik haftasından önce yapılan ultrason öçümleri gebelik haftası için en doğru zamanı verecektir. Geç gebelik haftalarında karşılaşılan gebelierde ise iki hafta aralıkla yapılan ultrason ölçümünlerinde bebeğin karın çevresi iki haftaya tekabül eden büyümeyi göstermemişse, rahim içi gelişme geriliği tanısı çok muhtemeldir. Anne karnının gebelik haftasona uygun olarak büyümemesi aileyi ve doktounu bu kopnuda şüphelendirir. Bu durumda tanıyı doğrulamak için ultrason yapılması yeterli olacaktır.

Takip ve tedavide neler yapılabilir?
Rahim içi gelişme kısıtlılığı tanışıl olan bebekte esas problem takip sırasında bebeğin anne karnında ölüm riski olmasına karşın miadın önce doğum gerçekleştirilirse prematürite ve bununla ilgili sonrunlarla karşılaşılabilmesidir. Bu nedenle bebeğin doğum zamanına çok iyi karar verimelidir. Belirlenebilmişse anneye ait risk faktörleri ortadan kaldırılmalıdır. Gereğinde bebeğin akciğer gelişimini hızlandıracak tedaviler yapılabilir.
İntrauterin gelişim ve bebeğin iyilik hali düzenli ve sıkı bir takibe alınmalıdır. Ultrasonografi ile bebeğin gelişimi ölçülür, bebeğin içinde bulunduğu amniyotik sıvının miktarı takip edilir (azalması önemli bir sorun işaretidir), renkli Doppler ölçümleri düzenli olarak yapılırak bebeğin iyilik hali takip edilir.
Bu takipler sonrasında da bebeğin dış ortamda yaşayabilecek aşamaya geldiğinin veya bebeğin anne karnında kalmasının riskli olduğunun saptanması durumunda doğuma karar verilimelidir.
İUGR'li bebeklerin doğumu da risklidir. Sınırda olan fetal kan dolaşım doğum sancıları sırasındaki rahim kasılmaları ite daha da bozulabilir (fetal bradikardi)
Bu sebeple doğum sırasında kalp atışları sürekli olarak izlenmelidir. Bu riskli durum nedeniyle İUGR'li bebeklerde Sezaryen ile doğum tercih edilebilmektedir.

Rahim içi (intrauterin) gelişme kısıtlanması olan bebeklerdeki sorunlar nelerdi?
İUGR'li yenidoganlarda problemlerle karşılaşılma riski daha fazladır. Bu risk bebeğin doğum haftası küçüldükçe artmaktadır. Özellikle anne karnında kan akımı bozukluğu belirgin olan( doppler ultrason ölçümleri bozulan) bebeklerde kötü sonuçlarla karşılaşılır. Eğer doğum zamanlaması doğru yapılır ve yenidoğan bakımı doğru olarak yürütülürse, rahim içi gelişme geriliği olan bebeklerin normal olma ihtimali çok yüksektir.

İntrauterin gelişme geriliğinde bebekler yetersiz beslenme ve oksijen azlığı (hipoksi) riski ile karşı karşıyadır. Bu durum anne karnında ya da doğum sırasında hipoksi, yenidoğanda iskemik beyin hasarı, mekonyum aspirasyonu, pollsitemi, hipoglisemi ve diğer metabolik anormalliklere yol açabilir. Bu nedenle, anne karnındaki bebekte uzamış ve ilerleyen oksijen azlığı ve beslenme yetersizliğinden en az şekilde etkilenilmesi için doğumun doğru zamanda yapılabilmesi önem taşır.

 

Kaynak: Baby and You

Yorumlar (1)

Henüz buraya yapılmış bir yorum yok

Yorum yapın

  1. Konuk olarak yorum yapılıyor. Hesap açın ya da var olan hesabınızla oturum açın.
Ek Dosyaları (0 / 3)
Konumunuzu Paylaşın